Lesmateriaal voor het basisonderwijs

Zoekt u lesmateriaal om zelf te filosoferen met kinderen in uw klas? Hier vindt u lesvoorbereidingen voor filosoferen in het basisonderwijs en literatuur over de didactiek van het filosoferen met kinderen

Lesvoorbereidingen

Clown

Filosoferen over humor

Een uitgewerkte les filosoferen over humor voor de lagere school vindt u hier. De lesvoorbereiding over humor is les 5 uit het boek Lambrechts, B. 2008. Wat zit er achter de wolken? Leidraad voor filosoferen met kinderen. Mechelen: Plantyn, pp. 73-83. Uitgeverij Plantyn was zo vriendelijk om ons toestemming te geven om deze lesvoorbereiding hier aan te bieden. Hier vindt u meer informatie over deze VEFO-handboekenreeks voor basis-, secundair en hoger onderwijs

Uil

Filosoferen over dieren

Deze lesvoorbereiding laat zien dat het niet moeilijk hoeft te zijn om een filosofisch gesprek te beginnen met leerlingen in het basisonderwijs. Leerlingen kiezen allemaal een speelgoeddier uit waar ze zich mee identificeren. Aan de hand van de verantwoording van hun keuze, bedenken ze samen met de begeleider een filosofische vraag om over door te denken. 

Syd Wachs 120737

De barmhartige Samaritaan

Kan je ook met kinderen filosoferen over Bijbelteksten? Deze lesvoorbereiding is een mooi voorbeeld van een filosofisch gesprek over theologische materie in de vorm van de parabel van de barmhartige Samaritaan. Dat maakt de les bij uitstek geschikt voor de lessen godsdienst. 

Pearse O Halloran 450377 Unsplash

Filosoferen over taal

Taalfilosofie met kinderen kan heel grappig zijn. Kan je zomaar zelf woorden verzinnen? Kan je eigenlijk zeggen wat je bedoelt? Wie is de baas over taal? In deze lesvoorbereiding vind je een leuke les filosoferen rond taal, genaamd 'wij gaan smurfen'. Veel plezier! 

Neonbrand 426918

Boekentips filosoferen met kinderen

Publicaties

Lambrechts, B. 2008. Wat zit er achter de wolken? Leidraad voor filosoferen met kinderen. Mechelen: Plantyn. Hier vindt u meer informatie over dit boek.

Poppelmonde, W., en Wyffels, D., m.m.v. Visser, P. en Vandendriessche, D. 2008. Klassevol filosoferen: Handboek voor leerkrachten. Mechelen: Plantyn. Hier vindt u meer informatie over dit boek.

Publicaties (vervolg)

Anthone, R., Janssens, E., Vervoort, S. en Knops, J. 2006. Peinzen: 49 filosofische vragen voor kinderen. Brussel: vzw Initia.

Anthone, R. en Mortier, F. 2007. Socrates op de speelplaats: Theorie en praktijk van het filosoferen met kinderen. Leuven: Acco.

Anthone, R. en Moors, S. 2007. Van boeken ga je denken: Filosoferen met kinderen aan de hand van jeugdliteratuur. Leuven: Acco.

Anthone, R. 2007. Filosoferen met Doornroosje. Leuven: Acco.

Brenifier, O. 2005. Wat voel ik? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok.

Brenifier, O. 2005. Wat is goed, wat is kwaad? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok. 

Brenifier, O. 2005. Waarom leef ik? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok. 

Brenifier, O. 2006. Samenleven, hoe doe je dat? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok.

Brenifier, O. 2006. Wie ben ik? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok. 

Brenifier, O. 2009. Wat is geluk? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok.

Brenifier, O. 2009. Wat is schoonheid, wat is kunst ? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok. 

Brenifier, O. 2009. Wat is vrijheid? Filosofie voor Kids. Leuven: Davidsfonds/Infodok.

Brenifier, O. en Després, J. 2008. Het boek van de grote filosofische tegenstellingen. Vertaald door Minke Tromp. Leidschendam: Biblion Uitgeverij.

Brenifier, O. 2011. FiloSofie voor kids. Leuven: Davidsfonds.

De Theije-Avontuur, N. en Kaniok, L. 2011. Filosoferen met kinderen. Amsterdam: Panta Rhei.

Heesen, B. 1996. Klein maar dapper: Filosoferen met jongere kinderen. Best: Damon.

Heesen, B. 1998. Kinderen filosoferen. Budel: Damon.

Heesen, B. 2000.  De vliegende papa's: Filosoferen met kinderen. Leende: Damon.

Heesen, B. 2005. Kinderen filosoferen: Docentenboek, 4e ed. Budel: Damon.

Knops, J., De Zwaef, J. en Veldkamp, M. 2016. Onderweg stilstaan: Filosoferen met kinderen en jongeren: 33 anekdotes en 11 schilderijen. Leuven/Den Haag: Acco.

Matthews, G. 1984. Willen planten ook baby's? Filosoferen met kinderen. Vertaald door Berrie Heesen. Rotterdam: Lemniscaat

McCall, C.C. 2010. Anders denken: Filosoferen vanaf de basisschool. Vertaald door Mick De Meyer. Antwerpen: Garant.

Rosendaal, L. en van der Ham, F. 2014. Leren doordenken: Filosoferen met kinderen. ’s Hertogenbosch: Malmberg.

Van Bodegraven, N. 2000. Spelenderwijs filosoferen met kinderen. Maarssen: Elsevier.

Van Bodegraven, N. 2005. Kriebels in je hersenen: Filosoferen met jonge kinderen. Amsterdam: SWP.

Van Rossum, M. en Bartels, R. 2009. Filosoferen doe je zo: Leidraad voor de basisschool. Best: Damon.

Wassenberg, S. en Merckens Bekkers, M. 2014. Ik zag twee beren filosoferen: Filosoferen met kinderen en jongeren; Voor opvoeders en begeleiders van kinderen van 8 tot 18 jaar. De Meern: Levendig Uitgever.

Wassenberg, S. en Merckens Bekkers, M. 2015. Ik zag twee apen wetenschapen: Filosoferen over wetenschap; Voor bovenbouw basisonderwijs en voortgezet onderwijs. De Meern: Levendig Uitgever.

Wassenberg, S. 2017. Kinderlogica. Rotterdam: Lemniscaat. Worley, P. 2011. The If Machine: Philosophical Inquiry in the Classroom. London: Bloomsbury.

Boekentips filosofie voor kinderen

Hoekjen, Henk-Jan. 2011. FilosoWIE? Grote denkers voor kleine deugnieten. Epe: Gelderland Vakbladen Uitgeverij. Hier vind je een recensie.

Van der Graaf, Iris. 2017. Is nergens ergens? Verhalen over filosofen en hun ideeën. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.

Kind Graffiti Katten

Websites met lesmateriaal

Op filosofiejuf.nl vindt u gratis lesbrieven en tips en een blog over filosoferen met kinderen. Je kan je er ook inschrijven voor een nieuwsbrief.

Ook het Centrum Kinderfilosofie biedt op zijn website uitgewerkte lessen aan (scrol naar onder) en u kunt er zich eveneens inschrijven voor een nieuwsbrief.

Achtergrondliteratuur

Hier vindt u achtergrondliteratuur over filosoferen met kinderen. Als u in deze lijst nog niet gevonden hebt wat u zocht, kunt u hier verder zoeken. U vindt er zowel korte opiniestukken als wetenschappelijke verhandelingen en alles er tussenin.